Khuôn Bấm Hex, Square Và Trapezoid Cho Ferrule Khác Nhau Thế Nào?
Khuôn bấm Hex, Square và Trapezoid tạo ra những hình dạng khác nhau trên phần ống kim loại của ferrule sau khi bấm. Điểm khác nhau quan trọng không phải kiểu nào có nhiều cạnh hơn hay nhìn “chắc” hơn, mà là hình dạng ferrule sau bấm và mức độ phù hợp của hình dạng đó với khoang nhận dây của đầu cực.
Square tạo tiết diện gần vuông; Hex tạo tiết diện lục giác và gần tròn hơn; Trapezoid tạo tiết diện hình thang. Không có một kiểu bấm tốt nhất cho mọi ferrule và mọi Terminal Block. Mỗi hình dạng có ưu điểm và giới hạn riêng, cần được xem cùng ferrule, dụng cụ bấm và cấu tạo khoang đấu thực tế.
Hex: tiết diện gần tròn hơn, ít phụ thuộc hướng đưa vào và phù hợp về hình học với khoang kết nối tròn.
Trapezoid: tiết diện hình thang, có bề mặt tương đối liên tục và phù hợp với một số dạng điểm tiếp xúc.
Không nên kết luận: Hex mạnh hơn vì có sáu cạnh, Square luôn tốt hơn vì diện tích tiếp xúc lớn hoặc Trapezoid kém hơn vì là dạng bấm truyền thống.
Hex, Square Và Trapezoid Thực Chất Khác Nhau Ở Đâu?
Ferrule là ống kim loại được bấm quanh phần ruột dẫn mềm nhiều sợi. Trong quá trình bấm, hình học của khuôn tạo nên hình dạng tiết diện bên ngoài của ferrule sau khi ép.
Vì vậy, Square, Hex và Trapezoid trước hết là tên gọi của hình dạng bấm. Chúng không phải ba cấp chất lượng của ferrule và cũng không trực tiếp cho biết kiểu nào có lực giữ dây hoặc khả năng dẫn điện tốt hơn nếu chưa biết đúng ferrule, dây dẫn, dụng cụ bấm và đầu cực.
| Kiểu bấm | Hình dạng sau bấm | Đặc điểm kỹ thuật | Không được tự suy ra |
|---|---|---|---|
| Square | Gần hình vuông | Weidmüller nêu diện tích tiếp xúc lớn và phù hợp với khoang kết nối dạng vuông. | Không có nghĩa Square luôn tốt hơn Hex hoặc Trapezoid. |
| Hex | Lục giác, gần tròn | Weidmüller nêu vị trí đưa vào tương đối trung tính nhờ tiết diện gần tròn và phù hợp với khoang kết nối tròn. | Không có nghĩa Hex tạo mối bấm chắc hơn chỉ vì có sáu cạnh. |
| Trapezoid | Hình thang | Weidmüller nêu mức biến dạng thấp tại điểm tiếp xúc khi chịu tải, bề mặt liên tục và phù hợp với một số điểm tiếp xúc. | Không có nghĩa đây là dạng bấm lỗi thời hoặc chất lượng thấp hơn. |
Phạm vi của bảng: các đặc điểm trên mô tả hình dạng bấm theo tài liệu Weidmüller. Đây không phải bảng xác nhận một kiểu bấm tương thích với mọi Terminal Block có hình dạng khoang tương ứng.
Square Crimp Có Đặc Điểm Gì?
Square tạo phần ferrule có tiết diện gần hình vuông. Weidmüller mô tả dạng này có diện tích tiếp xúc lớn và phù hợp với khoang kết nối dạng vuông.
Phoenix Contact cũng cho biết Square đã trở thành một dạng bấm phổ biến và có khả năng tương thích tốt với khoang đấu hình vuông hoặc chữ nhật.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa Square chỉ sử dụng được với khoang vuông. Theo Phoenix Contact, các hình dạng bấm khác nhau về nguyên tắc có thể làm việc trong nhiều dạng khoang kẹp. Sự khác biệt về hình dạng trở nên đáng chú ý hơn khi ferrule tiến gần kích thước tối đa mà khoang đấu cho phép.
Hex Crimp Có Đặc Điểm Gì?
Hex tạo phần ferrule có tiết diện lục giác và gần hình tròn hơn Square. Weidmüller mô tả ưu điểm của dạng này là vị trí đưa vào tương đối trung tính nhờ tiết diện gần tròn và phù hợp với khoang kết nối tròn.
Phoenix Contact cũng xem Hex là dạng có tính ứng dụng rộng và nêu khả năng tương thích tốt với khoang nhận dây tròn, chẳng hạn khoang được gia công dạng lỗ hoặc một số đầu cực vít có cơ cấu định tâm dây dẫn.
Ưu điểm về hướng đưa vào không đồng nghĩa với việc Hex mặc nhiên tạo lực giữ lớn hơn hoặc điện trở tiếp xúc thấp hơn Square. Muốn so sánh những đại lượng này phải có dữ liệu thử của đúng ferrule, dây dẫn và dụng cụ bấm.
Trapezoid Crimp Có Đặc Điểm Gì?
Trapezoid tạo phần ferrule có tiết diện hình thang. Weidmüller nêu các đặc điểm của dạng này gồm mức biến dạng thấp tại điểm tiếp xúc khi chịu tải, bề mặt tương đối liên tục và khả năng phù hợp với một số điểm tiếp xúc, ví dụ điểm tiếp xúc bằng vít.
Phoenix Contact mô tả Trapezoid là một dạng bấm truyền thống. Khả năng phù hợp với khoang vuông hoặc chữ nhật còn liên quan tới tỷ lệ chiều cao và chiều rộng của ferrule sau khi bấm.
Hex Có Tốt Hơn Square Hay Trapezoid Không?
Không có cơ sở để xếp ba hình dạng bấm này thành thứ tự tốt – trung bình – kém. Weidmüller nêu rõ không thể xác định chung một hình dạng bấm phù hợp nhất, vì mỗi dạng có ưu điểm và hạn chế riêng cần được cân nhắc theo ứng dụng.
Phoenix Contact cũng đưa ra kết luận tương tự: không có một câu trả lời duy nhất cho câu hỏi hình dạng bấm nào tốt nhất. Trong nhiều trường hợp, các dạng khác nhau đều có thể làm việc trong khoang đấu.
Khác biệt trở nên đáng chú ý hơn khi kích thước ferrule sau bấm tiến gần giới hạn của khoang. Phoenix Contact lấy ví dụ Square không nhất thiết vừa một khoang tròn có cùng thông số tiết diện khi đang ở vùng tiết diện tối đa.
Cùng Tiết Diện Dây Có Dùng Kiểu Bấm Nào Cũng Được Không?
Không thể kết luận chỉ từ tiết diện dây. Thông tin 1,5 mm², 2,5 mm² hoặc 6 mm² cho biết tiết diện danh nghĩa của ruột dẫn, nhưng chưa cho biết hình dạng và kích thước bên ngoài của ferrule sau khi bấm.
Hai ferrule đều sử dụng cho cùng một tiết diện dây nhưng được bấm bằng những khuôn khác nhau có thể tạo ra hình dạng bên ngoài khác nhau. Khi khoảng trống trong đầu cực còn lớn, sự khác biệt đó có thể chưa trở thành yếu tố quyết định. Khi ferrule tiến gần giới hạn của khoang đấu, hình dạng và kích thước sau bấm cần được kiểm tra kỹ hơn.
Ngoài hình dạng bấm, còn phải phân biệt với chiều dài phần ống kim loại. Nếu vấn đề cần giải quyết là ferrule nên dài 8, 10, 12 hay 18 mm, xem thêm Ferrule 8, 10, 12 hay 18 mm: chọn chiều dài theo Terminal.
Những Điều Không Được Suy Ra Chỉ Từ Hình Dạng Bấm
| Nhận định dễ nhầm | Điều có thể kết luận | Điều chưa đủ căn cứ |
|---|---|---|
| Hex có sáu cạnh | Ferrule có tiết diện lục giác và gần tròn hơn. | Không suy ra mối bấm chắc hơn Square. |
| Square có diện tích tiếp xúc lớn | Đây là một ưu điểm hình học được Weidmüller công bố. | Không suy ra Square tốt nhất cho mọi Terminal Block. |
| Cùng tiết diện dây | Ferrule có thể được thiết kế cho cùng một tiết diện ruột dẫn. | Không suy ra kích thước sau bấm hoặc mọi kiểu khuôn đều tương đương. |
| Ferrule đưa vào được đầu cực | Kích thước vật lý cho phép đưa ferrule vào khoang tại thời điểm kiểm tra. | Không chứng minh toàn bộ cấu hình dây – ferrule – dụng cụ – đầu cực đã được nhà sản xuất cho phép. |
| Trapezoid là dạng bấm truyền thống | Đây là một dạng bấm được sử dụng từ lâu. | Không suy ra cần thay bằng Hex hoặc Square. |
Ferrule Đơn Và TWIN Ferrule Có Phải Là Một Kiểu Bấm Khác Không?
Không. Ferrule đơn/TWIN và Hex/Square/Trapezoid mô tả hai vấn đề khác nhau. Ferrule đơn hoặc TWIN liên quan tới số lượng dây được đưa vào phần ống của ferrule; còn Hex, Square và Trapezoid mô tả hình dạng được tạo ra sau quá trình bấm.
Vì vậy không nên nhìn hình dạng sau bấm để suy ra ferrule là loại một dây hay hai dây. Với TWIN ferrule, vẫn cần kiểm tra đúng phạm vi ferrule và dụng cụ bấm, đồng thời không được mặc định mọi Terminal Block đều cho phép hai dây tại cùng một điểm đấu.
Nếu cần phân biệt hai cấu tạo này, xem thêm Ferrule đơn và TWIN Ferrule: khi nào dùng hai dây một đầu?.
Khi Nào Hình Dạng Bấm Trở Thành Yếu Tố Quan Trọng?
Hình dạng bấm đáng chú ý nhất khi hình dạng hoặc kích thước của ferrule sau bấm có khả năng ảnh hưởng tới việc đưa dây vào đúng vị trí trong đầu cực.
| Tình huống | Vì sao hình dạng bấm cần được chú ý? |
|---|---|
| Ferrule tiến gần kích thước tối đa của khoang đấu | Hình dạng bên ngoài có thể ảnh hưởng tới khả năng lắp đúng vào khoang kẹp. |
| Khoang nhận dây có hình dạng rõ ràng như tròn, vuông hoặc chữ nhật | Có thể đối chiếu ưu điểm hình học của từng kiểu bấm, nhưng vẫn phải ưu tiên dữ liệu của đúng đầu cực. |
| Thay kìm bấm hoặc thay loại khuôn | Không nên mặc định ferrule sau bấm sẽ giữ nguyên hình dạng và kích thước như cấu hình cũ. |
| Đầu cực có yêu cầu chuẩn bị dây cụ thể | Ưu tiên hướng dẫn của đúng model và cấu hình ferrule/dụng cụ được nhà sản xuất cho phép. |
Kết Luận
Hex, Square và Trapezoid là ba hình dạng bấm khác nhau, không phải ba cấp chất lượng của ferrule. Square tạo tiết diện gần vuông và có diện tích tiếp xúc lớn; Hex tạo tiết diện gần tròn hơn và ít phụ thuộc hướng đưa vào; Trapezoid tạo tiết diện hình thang với bề mặt tương đối liên tục.
Không có cơ sở để nói một dạng luôn tốt nhất. Khi áp dụng cho một đầu cực cụ thể, cần xem hình dạng sau bấm trong mối quan hệ với kích thước ferrule, khoang nhận dây, dụng cụ bấm và dữ liệu của đúng Terminal Block.
• Weidmüller – Wire-end ferrules, phần giải thích các hình dạng bấm ferrule: Square, Hex và Trapezoid.
• Phoenix Contact – What you should know about ferrules, phần Crimp forms: giải thích sự khác nhau giữa các hình dạng bấm và giới hạn khi ferrule tiến gần kích thước tối đa của khoang đấu.
Thông tin trong bài dùng để giải thích đặc điểm của hình dạng bấm. Khi áp dụng cho một model cụ thể, ưu tiên tài liệu hiện hành của đúng ferrule, dụng cụ bấm và đầu cực đang sử dụng.
